Interview met Tjeerd van Ess door Rik Groenland

Tjeerd we gaan zometeen een diepte-interview doen over uitgaan onder de doelgroep 50 tot en met 65 jaar, oftewel de babyboomers. Wij moeten voor school een onderzoek doen naar trends binnen het uitgaan. Daarvoor ga ik eerst een algemeen praatje met je houden en daarna ga ik het hebben over je behoeftes naar uitgaan en ook nog over uitgaansgelegenheden en ten slotte over het vroeger/nu verhaal.
“Geïnterviewde zit met zijn armen over elkaar”
Allereerst zou ik je leeftijd willen weten.

52 jaar

Geslacht weet ik al dus ga ik naar de volgende vraag, wat is jouw woonplaats?

Uitgeest

En je burgelijke staat?

Ik ben gehuwd en vader van twee kinderen

Dan wil ik je ook nog even vragen naar je financiële plaatje. Hier hoef je geen antwoord op te geven maar leef je onder modaal, modaal of boven modaal?

Ik leef boven modaal

Welke opleidingen heb je genoten?

Ik ben begonnen met MBO slagersvakschool en later heb ik nog HBO management gedaan

En hoe ziet jouw arbeidsverleden eruit?
“Geïnterviewde gaat relaxed achterover zitten met open armen”

Ik ben begonnen in de slagerij als zaterdaghulpje en toen naar de slagersvakschool gegaan, een driejarige dagopleiding in Utrecht. Toen ben ik anderhalf jaar in militaire dienst geweest.

En dat was rond…?

1978 .

En toen?

Toen was ik bij een niet meer bestaande supermarkt aan de gang gegaan als slager en dit heb ik 15 jaar volgehouden. Daarna heb ik nog een jaartje bij de C1000 gewerkt om vervolgens bij de Vomar aan de gang te gaan als versmanager. Dus altijd in het slagersvak.

En het HBO management?

Daar heb ik eigenlijk nooit wat mee gedaan.

Hoe was de thuissituatie vroeger?
“Geïnterviewde gaat naar voren zitten met zijn armen op tafel”

Ik kom uit een groot gezin met zes kinderen. Oorspronkelijk komen we uit Beverwijk maar later heb ik me hier in Uitgeest gevestigd.

Dat was het betreft je levensomstandigheden. Nu weten we een beetje wie je bent en wat je doet. En dan gaan we nu over op het uitgaan. Uitgaan is een behoorlijk breed begrip, maar wij hebben het toegespitst op het uitgaan dat je in de avond doet.
Dan is mijn eerste vraag wat jou behoefte is om uit te gaan als vijftiger zijnde?

Ik heb eigenlijk wel de behoefte om uit te gaan, maar uitgaan in de zin zoals we het vroeger deden, met een grote gelegenheid waar een heleboel mensen zijn, niet zo. Wat ik dan als uitgaan zie is dat ik iedere zaterdagavond ga tennissen en dan daarna lekker gezellig aan de bar wat drinken. En daarnaast ga je niet bar veel meer uit. Al ben ik misschien een beetje voorbarig maar al praat ik nu over trends. Wat je nu wel ziet is dat je weer eens ergens naar toe gaat.

Ja, dat wel

Zoals laatst natuurlijk met je vader naar de Dubliners geweest. Dat soort dingen ga je wel meer doen. Maar echt naar de kroeg, dat deed ik ook wel. Een keer in de zoveel tijd ging ik met m’n vrienden naar de kroeg even biljarten, een biertje drinken en de wereld problemen oplossen en dan ging je weer naar huis. En ik denk dat als ik dat zo zie om me heen met m’n kameraden ik denk dat die ongeveer hetzelfde doen.

Ok, en ging je vroeger veel uit?

Iedere zaterdagavond, totdat ik op een gegeven moment trouwde en kinderen kreeg. Dus ja dan raak je toch wat meer aan huis gebonden en je ziet dat je vrienden ook kinderen krijgen die natuurlijk ook meer thuis blijven en dan valt het helemaal terug.

Dus het uitgaansgedrag van vandaag de dag is puur het tennissen op zaterdagavond?

Ja en ik ga ook ’s zomers wel eens fietsen naar het strand en dan pikken we daar een biertje. Dat doe ik meestal met kameraden en niet met m’n vrouw.

Dan wil ik het meteen even hebben over in welke verbanden je uitgaat. Is dit in groepsverband of met uw vrouw?
“Geïnterviewde lacht hard”

Volgens mij vrouw gaan we veels te kort uit eten. Maar het uitgaan gebeurt het meest in groepsverband. En dat gebeurt nu ook veel meer want de jongens zijn nu groot genoeg dat je eens een keer kan zeggen:”Ik ben er vanavond niet.” En dan krijg je wat meer ruimte, dan ga je meer doen en je gaat wat verder weg. En dat heeft wel wat, maar je moet er wel weer even aan wennen.

Dus je gaat nu weer meer doen omdat je die ruimte krijgt. Maar vind jij dat de faciliteiten van vandaag de dag ook nog gericht zijn op de 50’ers? Of heb je zoiets van:”Vandaag de dag is alles te veel gericht op de jongeren”.
“Geïnterviewde gaat weer relaxed achterover zitten”

Ik weet niet wat je zoekt als je uitgaat. Als je denk dat je weer 18 bent en je wilt naar de discotheek dan heb je daar niks te zoeken. Maar als je zegt van ik wil graag naar een tent toe waar ik lekker aan de bar kan zitten of aan een tafeltje in de kroeg om lekker te praten en een biertje te drinken. Dan denk ik dat daar verrekte weinig faciliteiten voor zijn, ja. Dan kom je al bij restauranten terecht wat ik eigenlijk niet echt uitgaan vind. En echt een uitgaansgelegenheid zoals de jeugd een discotheek heeft is er voor ouderen eigenlijk niet. En ik weet ook niet of ze dat wel willen.

Maar je leest de laatste tijd wel veel over de vijftigers als zijnde de ‘vergeten generatie’. Het schijnt zo te zijn dat de babyboomer gewoon veel geld te besteden hebben, maar dat er eigenlijk relatief weinig mee gedaan wordt door de mensen die de uitgaansgelegenheden exploiteren.

Dat denk ik wel ja. Kijk vroeger had je een kroeg op de hoek en een kroeg op de hoek bestaat niet meer. Hier in Uitgeest zaten er vroeger vijf en nu heb je er geen één meer. Er zijn geen échte kroegen meer hier waar je een biljartje kan leggen.

Maar wat vindt jij dan een echte kroeg?

Een echte kroeg is met een bar, een biljart en wat tafeltjes. En that’s it, niet meer en niet minder. En daar ging je heen om even aan de bar te hangen en dan ging je weer naar huis. En dat bestaat niet meer.

Maar ben je er dan wel echt naar op zoek?

Nou ja, als je zegt dat ik er écht naar op zoek ben. Dat dan weer niet. Maar als je kijkt naar uitgaansgelegenheden die echt toegespitst zijn op bepaalde doelgroepen anders dan de jeugd, denk ik dat het alleen is op de senioren, de bejaarden zeg maar.

Ok, dan wil ik het nu graag hebben over de uitgaansgelegenheden zelf. Als eerste heb ik een vraag over de sfeer. Nou noem jij dat je de echte kroegsfeer mist. Maar als je uitgaat dan zoek je dus wel die sfeer op?

Ja dan zoek ik een bruine kroeg. En als ik dan zeg van ik wil hier ergens uit dan wil ik ook gewoon met de mensen in een kroeg zitten. En dat vind ik gezellig.

En kijk je dan ook nog naar de kosten? Gaf je vroeger meer uit dan nu?

Procentueel gezien naar inkomen gaf ik vroeger meer uit dan dat ik nu doe. Nou nee ik kijk niet zo zeer naar de kosten. Je weet best wel wat ’t kost en je weet ondertussen wat een biertje kost. Het wordt alsmaar duurder en je weet dat als je in een luxe tent zit je meer moet betalen. En als ik weer even een voorbeeld aan mag halen van dat we in de Waerdse Tempel waren en we zitten gezellig naar de Dubliners te kijken dan gooi je gewoon muntjes op tafel en dan wordt het betaald. Kijk vroeger moest je ieder dubbeltje omdraaien en hadden we niet zo van die enorm ruime budgetten zoals ze die tegenwoordig hebben. Vroeger kostte het wel minder maar waren de budgetten gewoon een stuk kleiner. En dat maakt nu helemaal niet zoveel uit. Het is ook weer niet zo dat de sky the limit is hoor.

En hoe vaak ga je uit? Wat is zeg maar de frequentie van jouw uitgaan? Want als de frequentie niet zo hoog ligt dan kan ik me voorstellen dat het ook niet uitmaakt hoe duur het dan is.

Nee ik denk dat als op een gegeven moment de behoefte er is om vaak uit te gaan dan denk ik niet dat geld een bezwaar is. Kijk je spitst het altijd toe op wat er te spenderen is, maar het is niet zo dat je zegt van:”Nou ik ga niet uit want het kost me veels te veel geld.” Als je zin heb, dan ga je!

Dus we kunnen wel zeggen dat de sfeer belangrijker is dan de kosten?

Ja, de sfeer en het moment. D’r wordt op een gegeven moment besloten van:” jongens, we gaan even gezellig met z’n allen daar naar toe.” En dan ga je zitten…

En hoe beslis je om naar een bepaalde plek toe te gaan? Gebruik je daar toevallig het Internet voor?
“Kijkt even naar zijn computer die rechts van hem staat”

Nee, niks.

Zit je wel eens achter het internet?

Ja, dat wel. Maar het gaat meer zo van:”Dan belt er eens iemand en die zegt zullen we daar en daar eens heen.” En zo gebeurt dat en als het gezellig is dat kan het zo zijn dat we de volgende week wel weer zoiets hebben van:” Zullen we weer heen gaan?” Maar voor hetzelfde geld duurt het weer drie maanden voordat er iemand belt. Dat bepaalt het niet.
Dus je hebt het puur van ‘horen zeggen’?

Puur impulsief

Ok

En het kan wezen dat iemand iets gezien heeft op internet van:”Joh ik heb wat gezien op internet en dat lijkt me ook wel wat voor jou.” Nou dan ga je gewoon heen.

Maar zelf zal je niet achter het internet duiken?

Jawel hoor

Want dat is ook waar we proberen achter te komen. Je hebt nu het internet wat een nieuw medium is en volgens de laatste onderzoeken doen de 50-plussers niet meer onder wat internetgebruik betreft aan de jongeren.

Ik denk ook niet dat wij onderdoen. Ik denk eerder dat wij andere dingen zoeken zoals aardigheidjes, informatie en wat je gewoon domweg tegen kom.

Ik bedoel eigenlijk dat als je iets op internet tegen komt, zal dat bepalend zijn om ergens heen te gaan?

Ja maar dat is niet zozeer alleen internet. Het kan ook in de krant staan. Het is net waar je het tegen komt. Je kunt zomaar een pamflet aan een lantaarnpaal zien hangen en naar de Dubliners ben ik geweest omdat je vader dat zei. Dus niet specifiek van:”jongens, wat is er nu te beleven in de regio?” Ik denk dat ik dan voornamelijk het dagblad mijn grootste bron van informatie is.

Het doel van het uitgaan is?

Puur ontspanning en gezelligheid.

En als er een leuke band is?

Ja nou kijk. Je hebt nu meer het nostalgische gevoel. Je ziet dat al die oude knakkers weer muziek gaan maken hè. Zoals The Rolling Stones of The Eagles. En dan komt het zo van:”Zullen we weer eens naar The Eagles gaan als ze komen?” En dat merk je dan ook bij m’n vrienden. Als je daar zo over praat dan leeft dat best wel.

En waar ben je dan nog meer heen geweest op de Dubliners na?

The Golden Earring, Bintax. Dat is dan de regionale band. En vroeger gingen we dan vooral naar de regionale bandjes. Want toen was ook de drempel veel lager. Je ging gewoon heen en je zag die bandjes optreden op een kleine verhoging en dat was het. En als je nu zo’n band met een grote naam ziet spelen dan betaal je zo 100 euro voor een ticket. En daar heb ik helemaal geen zin in. Wat dat betreft kun je vroeger en nu moeilijk met elkaar vergelijken. Als je nu kijkt is alles veel gelikter en moet alles een commerciële uitstraling hebben. En vroeger had je dat natuurlijk niet zo erg. En als ik dan zie hoe makkelijk mijn kinderen dat uitgeven voor bijvoorbeeld Marco Borsato of DJ Tiësto of weet ik veel waar dat soort jongens naar toe gaan. Nou die stappen daar dan wat makkelijker over heen als dat ik doe.

Dat zal ook misschien wel liggen aan het besteedbaar inkomen dat je hebt?

Ja misschien wel

Wat de uitgaansgelegenheden betreft heb ik nu het laatste puntje en die gaat over de bereikbaarheid. Je hebt het vooral over regionale bands dus je zocht het vooral in de regio op. Maar zou je voor het uitgaan bijvoorbeeld ook wel eens naar een grote stad gaan?

Nee niet echt. Maar het is niet zo dat als m’n vrienden zeggen dat ze naar Amsterdam willen dat ik dan niet mee ga. Wat dat betreft ben ik een echt groepsbeest. Maar als je het hebt over uitgaan met z’n tweeën of met z’n drieën naar een grote stad dan ben ik er niet zo’n voorstander van.

Dat zoek je dus echt meer in groepen?

Ja ik ben echt een groepsbeest. Ik mag graag met een groep uit wezen.

Ok, dan ben ik bij het laatste punt aangekomen. Dat is het vroeger, nu en de toekomst. En dan wil ik beginnen met het uitgaanspatroon van de jongeren, hoe deze vroeger was en hoe deze nu is

Voor zover ik het in kan schatten is de basis niet anders. Alleen de openingstijden zijn natuurlijk een stuk opgeschoven. Bij ons ging de kroeg om twee uur dicht dus je zat om tien uur in de kroeg. En we dronken ook net zoveel, daar hoef je je ook geen zorgen over te maken. We dronken alleen wat minder mixen en dat soort dingen allemaal, wij dronken puur bier. En verder was het niet zo massaal als het nu is. Vroeger had je sociëteiten zoals je dat noemde en dat was helemaal in het begin. Als er al een kroeg was dan was het een donkerbruine kroeg met allemaal oude mannen erin. Daar kwam je als jongere dus niet. En dan moesten ze wat verzinnen. En dan begint er ergens eens iemand in een zaaltje met een bandje en een biertje. En op een gegeven moment begon de kroeg daar ook op in te spelen en die maakten er ook een zaaltje bij waar een beetje gedanst kon worden. En zo ontstonden dus langzaam die discotheken. En dat is het grote verschil. Wij gingen naar een sociëteit en nu zie je dat er een discotheek als de Bob’s of de Waerdse Tempel er is die puur gericht is op de jongeren.

Ok dan heb ik nu dezelfde vraag maar dan gesteld richting de 50-plussers. Dus dan heb ik het eigenlijk over je ouders. Gingen die vroeger uit?

Helemaal niet. Daar hadden m’n ouders ook helemaal geen tijd en geen geld voor. D’r was toen ook helemaal niks vanwege de wederopbouw na de 2e W.O. Het verschil is dat ze vroeger elkaar meer in privé-sfeer opzochten zoals bij verjaardagen dan dat nu het geval is.

Dus je zegt dat nu de mensen elkaar minder opzoeken in privé-sfeer?

Het is minder sociaal als dat het vroeger was. Het is veel individueler geworden. Ook omdat het nu veel meer is toegespitst op de jongelui. Dat is de doelgroep. Dat begint dan vanaf 15 en dat doen ze dan tot en met een jaar of 26. En voor de 50’ers is er gewoon heel weinig.
Maar wat mij wel opvalt is dat tijdens optredens van een band ofzo. Dat er veel gemêleerd publiek is. Jong en oud staat meestal door elkaar.

Dan is dit het einde van het interview en wil ik je heel hartelijk bedanken voor jouw tijd.